Gerard van der Hoeven
12-08-2020

Dataknooppunten maken delen van data eenvoudig en efficiënt

iSHARE stelt dataknooppunten in staat om logistieke data te verstrekken aan derde partijen. De data-eigenaren hoeven daardoor niet langer zelf voor een dataverbinding met die partijen te zorgen, maar kunnen efficiënt gebruik maken van de data die elders al digitaal is vastgelegd. iSHARE-directeur Gerard van der Hoeven verwacht dat het delen van logistieke data met deze nieuwe toepassing een flinke impuls krijgt. “Hiermee lossen we echte problemen van echte mensen op.”

Het is een steeds weer terugkerende uitdaging: ketenpartners en overheidsinstanties die vragen om logistieke data. Data die organisaties uit hun eigen systemen tevoorschijn moet toveren en vervolgens moeten doorbellen, mailen of uploaden. Terwijl al die data allang ergens digitaal beschikbaar is in een control tower of TMS, ERP, marktplaats, eCMR platform, app of ander dataknooppunt.

Zo moeten wegvervoerders verplicht hun ritgegevens aanleveren bij CBS. De verstrekte data geeft inzicht in de omvang van het goederenvervoer en het gebruik van het wegennet. Het CBS deelt deze data met andere instanties zoals Rijkswaterstaat, dat daarmee de gemiddelde asdruk op het wegdek berekent en het onderhoudsschema van het wegennet vaststelt. Wegvervoerders moeten de gevraagde data handmatig invullen in online vragenlijsten of eigenhandig een XML-bestand aanmaken en uploaden. “Terwijl al die data elders allang digitaal is vastgelegd. De ritgegevens van vervoerders die containers ophalen op een terminal of gebruik maken van de digitale vrachtbrief, staan vaak al geregistreerd in dergelijke dataknooppunten. Wat is dan gemakkelijker dan het dataknooppunt machtigen om die data namens de wegvervoerder te verstrekken aan het CBS? Wegvervoerders moeten daarvoor eenmalig een machtiging verstrekken en hoeven vervolgens niet langer zelf die data te verzamelen. Met iSHARE kunnen we dit veilig en efficiënt regelen”, legt Van der Hoeven uit.

“Logistiek dienstverleners kunnen de data in dataknooppunten natuurlijk ook delen met verladers of ontvangers van zendingen. Zo kunnen zij eenvoudig data leveren over de status van een zending: zending geladen, container opgehaald, etc. Daarvoor hoeven zij dan zelf geen koppeling meer te maken met die verladers en ontvangers .”

Flinke impuls

Door het toegankelijk maken van data uit dataknooppunten met iSHARE, hoopt Van der Hoeven het delen van data binnen de logistieke sector een flinke impuls te geven. “Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op logistieke ketens, waarin data met veel vertraging van schakel op schakel wordt overgedragen. Met iSHARE kunnen we de data uit het begin van de keten meteen delen met partijen aan het eind van de keten, zelfs als die partijen onbekend zijn. Maar nog steeds is het daarvoor nodig om met die partijen een dataverbinding op te zetten. Dat kunnen we omzeilen door data uit dataknooppunten te halen, terwijl de data-eigenaar dankzij iSHARE altijd controle houdt over zijn data.”

iSHARE-identiteit

Bedrijven die hun data via een dataknooppunt aan derden ter beschikking willen stellen, dienen te beschikken over een iSHARE-identiteit. Daarmee kunnen ze in een autorisatieregister van iSHARE vastleggen welke partij welke data mag inzien. Het dataknooppunt dat werkt volgens het iSHARE-afsprakenstelsel, kan in datzelfde autorisatieregister checken welke data het mag verstrekken. En de gebruiker die deze data wil inzien, heeft een iSHARE-identiteit nodig, zodat het dataknooppunt de identiteit en authenticiteit van de gebruiker vast kan stellen en de data niet in verkeerde handen valt. Tot slot is een machine-to-machine koppeling nodig, bijvoorbeeld in de vorm van een API, om de gevraagde data daadwerkelijk te verstrekken.

Meer economische waarde

Van der Hoeven heeft hoge verwachtingen. Met elk dataknooppunt dat aan het iSHARE-netwerk wordt toegevoegd, krijgen de iSHARE-deelnemers immers toegang tot honderden en wellicht duizenden nieuwe partijen. Daarmee neemt de waarde van het netwerk exponentieel toe. “Met het verstrekken van data aan derden kunnen dataknooppunten hun dienstverlening uitbreiden en nog meer economische waarde genereren. Dat maakt deze nieuwe dienst tot een interessant verdienmodel.”

Data-eigenaren en datagebruikers profiteren van het gemak van die dienstverlening. Van der Hoeven: “Met deze nieuwe toepassing lossen we opnieuw een echt probleem van echte mensen op. Eerder dit jaar zijn we gestart met Single Identity, wat betekent dat professionals in de logistiek met één iSHARE-identiteit kunnen inloggen op verschillende systemen. Daardoor hoeven ze geen tientallen wachtwoorden meer te onthouden. Door efficiënt gebruik te maken van dataknooppunten, kunnen ze nu ook veel tijd besparen. Ze hoeven niet langer zelf data te verzamelen die andere partijen nodig hebben.”

Eerste dataknooppunt staat klaar

Met de ontsluiting van data via dataknooppunten is iSHARE in een vergevorderd stadium. Het eCMR platform TransFollow heeft alle tests inmiddels doorstaan en is het eerste dataknooppunt dat klaar is om te starten. De eCMR platforms van Collect + Go en Pionira, en het port community systeem Portbase zijn in een vergevorderd stadium. “Maar daarbij blijft het niet. Na de zomer hopen we dat de eerste binnenvaartterminals aansluiten”, aldus Van der Hoeven. 

Twee grote partijen, een bierbrouwerij en een groothandel, hebben inmiddels toegezegd gebruik te gaan maken van de dataknooppunten. Ze hopen daarmee beter inzicht te krijgen in de emballagestroom en in de aankomststijden van zendingen. “Maar dit concept is ook bij uitstek geschikt voor kleinere partijen die niet of nauwelijks gestart zijn met digitalisering. Zoals gezegd kunnen zij gebruik maken van de data die elders al beschikbaar is.

Single Access

iSHARE groeit. Inmiddels brengen dataknooppunten die zich hebben aangesloten bij iSHARE de data bijeen van meer dan 1.000 bedrijven. Deze bedrijven kunnen allemaal profiteren van de praktische Single Access toepassing van iSHARE.

In dit hele proces is een belangrijke rol weggelegd voor het OpenTripModel (OTM), het open source data deel model dat fungeert als een woordenboek voor logistieke data waarmee we afspreken welke taal we willen spreken. “Mag de gebruiker alleen informatie ontvangen over een container of ook over de lading in de container? Als de data-eigenaar dat niet duidelijk aangeeft, verstrekt het dataknooppunt wellicht de verkeerde data. OTM helpt duidelijkheid te scheppen over welke data precies gedeeld mag worden zonder steeds naar specifieke datavelden te hoeven verwijzen”, verklaart Van der Hoeven.